Blog
Rodzina w ruchu. Jak znaleźć swój sposób na wspólną aktywność
Wspólny ruch nie musi zaczynać się od zapisów do klubu ani rozpisanego planu treningowego. Możecie wyjść z piłką, przejechać kawałek drogi na rowerach albo urządzić zabawę w parku. Dla nas punktem wyjścia jest proste pytanie: na co mamy dziś ochotę razem? Warto przy tym wiedzieć, co o rodzinnej aktywności mówią badania — i czego nie można z nich wywnioskować.
Ruch ma znaczenie także poza treningiem
Światowa Organizacja Zdrowia zalicza do aktywności fizycznej również ruch związany z zabawą, przemieszczaniem się i codziennymi zajęciami. Regularna aktywność wspiera zdrowie fizyczne i psychiczne. U dzieci i młodzieży wiąże się między innymi z lepszą sprawnością, zdrowiem kości i rozwojem ruchowym. Nie jest zarezerwowana dla osób, które uprawiają sport wyczynowo. Źródło: WHO, 2024.
To dobry powód, by dostrzegać także zwykłe okazje do ruchu. Spacer do znajomych i zabawa na boisku mogą znaleźć miejsce w tym samym tygodniu co zorganizowane zajęcia. Nie każda aktywność ma jednak tę samą intensywność, a krótki spokojny spacer nie zastępuje automatycznie całego zalecanego ruchu. Według WHO również niewielka ilość ruchu ma znaczenie, a każda aktywność się liczy. Zalecenia i informacje WHO.
Co wiadomo o udziale rodziny?
Helen E. Brown i współautorzy przeanalizowali 47 badań nad programami angażującymi rodzinę w zwiększanie aktywności dzieci w wieku 5–12 lat. W metaanalizie obejmującej 19 badań stwierdzili niewielki średni efekt na korzyść takich działań. Wyniki różniły się między badaniami, a jakość wielu z nich oceniono jako słabą. Brown i in., 2016.
To argument za tym, by uwzględniać rodzinę w zachęcaniu dzieci do ruchu. Nie jest to dowód, że każdy wspólny spacer zwiększy aktywność dziecka na stałe albo poprawi relacje w domu. Badano różne programy i sposoby wsparcia, nie jeden uniwersalny przepis na udane popołudnie.
Pomysły do wypróbowania po swojemu
Poniższe propozycje są inspiracjami redakcji MOMU, a nie gotowym programem przebadanym naukowo. Wybierzcie jedną i sprawdźcie, czy pasuje do waszego dnia.
- Dwie propozycje zamiast pełnego grafiku. Zaproponujcie na przykład piłkę albo przejażdżkę. Niech każdy ma szansę powiedzieć, na co ma ochotę. Można też wymyślić trzecią opcję.
- Wspólne zadanie zamiast punktów. Spróbujcie podać piłkę między sobą kilka razy lub wymyślić trasę z przystankiem w ulubionym miejscu. Nie musicie za każdym razem wyłaniać zwycięzcy.
- Miejsce na różne tempo. Ustalcie krótszą i dłuższą wersję wyjścia. Odpoczynek czy wcześniejszy powrót mogą być częścią planu, bez porównywania wytrzymałości dziecka z dorosłym.
- Plan, który da się zmienić. Jeśli pada, wybierzcie dostępną przestrzeń w domu i zabawę odpowiednią do miejsca. Jeśli nikt nie ma ochoty, wróćcie do pomysłu innym razem.
Wspólny czas bez sportowego obowiązku
Rodzinne wyjście może pomieścić naukę nowej zabawy, rozmowę i zwykłe wygłupy. Zapytajcie po nim, co było przyjemne, a co następnym razem warto zmienić. Nie trzeba oceniać każdego spotkania liczbą kroków czy czasem spędzonym na boisku. Jednocześnie potrzeby zdrowotne, wiek i możliwości uczestników mają znaczenie: rodzaj oraz intensywność ruchu powinny być do nich dopasowane.
MOMU: wspólny motyw dla małych i dużych
W MOMU tworzymy bluzy matchy-matchy dla dorosłych i dzieci. Pasujące motywy w różnych rozmiarach pozwalają pokazać to, co lubicie robić razem. Bliska jest nam radość ze wspólnej gry, także tej bez wyniku i tabeli. Bluza może być wyrazem waszej pasji; opisane badania dotyczą aktywności i udziału rodziny, nie wpływu ubrań na zdrowie.
Literatura
- World Health Organization (2024). Physical activity. Informacja WHO, aktualizacja 26 czerwca 2024 r.
- Brown, H. E., Atkin, A. J., Panter, J., Wong, G., Chinapaw, M. J. M., van Sluijs, E. M. F. (2016). Family-based interventions to increase physical activity in children: a systematic review, meta-analysis and realist synthesis. Obesity Reviews, 17(4), 345–360.
- Brown, H. E. i in. (2017). Korekta oznaczeń ryciny i odwołań w tabeli do powyższego przeglądu. Obesity Reviews, 18(4), 491–494.